Katar u niemowlaka

4

Trudno polubić katar, a jest on dość częstą i uciążliwą dolegliwością – zwłaszcza dla niemowlaka, który nie umie jeszcze wydmuchać noska ani wykasłać spływającej do gardła wydzieliny. Katar u niemowlaka nie tylko utrudnia oddychanie, spanie i jedzenie, ale zlekceważony może również stać się przyczyną poważnej infekcji. Jak leczyć katar u niemowląt i czy istnieją bezpieczne domowe sposoby na radzenie sobie z tą dolegliwością? OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Zatkany nosek u niemowlaka

Warto wiedzieć, że noworodek i małe niemowlę oddychają głównie przez nos. Katar u niemowlaka powoduje opór w przepływie powietrza, a obrzmiała śluzówka nosa zwęża kanały nosowe. Na początku maluch może być rozdrażniony, płaczliwy i nerwowy. Podczas karmienia piersią może szybko się męczyć i odmawiać jedzenia, gdyż ma utrudnione oddychanie (nie może nabrać powietrza ani przez usta, ani noskiem). Potem dochodzi apatia, niechęć do picia i jedzenia, a w konsekwencji słabe przybieranie na wadze. W poważnych przypadkach może nawet dojść do odwodnienia. Długo utrzymujący się katar u dziecka skutkuje narastającym wysiłkiem oddechowym, co nie tylko przyczynia się do zmęczenia niemowlęcia, ale też stwarza ryzyko poważnych problemów z oddychaniem, zwłaszcza w czasie snu.

Katar w większości przypadków wywołują wirusy, rzadziej jego przyczynami są alergeny czy zanieczyszczone powietrze. Do zakażenia dochodzi bardzo łatwo – drogą kropelkową – najczęściej w porze jesienno-zimowej i wczesną wiosną. Słabo ukształtowany układ odpornościowy niemowlęcia predestynuje dziecko do zachorowania. Jednak nawet unikanie kontaktów z osobami zakatarzonymi czy ograniczanie wychodzenia z dzieckiem z domu nie uchroni go przed zarazkami. Cykliczny krótki spacer (nawet w chłodne dni) jest dla malucha o wiele korzystniejszy niż trzymanie dziecka w domu. W ten sposób niemowlę nabywa odporności.

Objawy kataru u niemowląt

Do typowych objawów kataru u niemowląt należą:

  • kichanie,
  • oddychanie przez buzię lub sapka,
  • szybkie męczenie się podczas ssania piersi,
  • płaczliwość, rozdrażnienie, nerwowość,
  • silne poruszanie skrzydełkami nosa w czasie wdychania powietrza,
  • wodnista wydzielina z nosa, która po kilku dniach może gęstnięć, ale nadal pozostaje przezroczysta albo biaława,
  • problemy z zaśnięciem i niespokojny sen (częste budzenie się w nocy).

Czasami katarowi towarzyszy kaszel, który jest spowodowany spływającą do gardła wydzieliną. Jeśli u niemowlaka pojawia się gorączka lub katar z przezroczystego staje się żółty albo zielony (ropna wydzielina), należy niezwłocznie udać się z dzieckiem do lekarza. Kiedy jeszcze należy skonsultować się z lekarzem? Niebezpieczny dla zdrowia dziecka jest również katar lejący, ale przeciągający się w czasie. Jeśli domowe sposoby na katar u niemowlaka nie przynoszą efektów, nie warto dłużej czekać, lecz pójść na wizytę do lekarza.

1161843_50485559

Kataru u niemowląt nie wolno lekceważyć, ponieważ nieleczony bardzo łatwo może rozwinąć się w poważną chorobę. Warto pamiętać, że niemowlę przez większość czasu leży na pleckach, co ułatwia spływanie wydzieliny z nosa do gardła, a stamtąd do ucha lub/i oskrzeli. W ten sposób bardzo łatwo o rozwój stanu zapalnego. Do częstych powikłań związanych z bagatelizowaniem kataru u dzieci należą:

  • zapalenie ucha środkowego,
  • zapalenie zatok przynosowych,
  • zapalenie oskrzeli,
  • zapalenie płuc.

Sposoby na katar u niemowlaka

Jeśli niemowlę nie ma gorączki, nie dokucza mu chrypka ani kaszel, a katar jest lejący i przejrzysty, początkowo można spróbować domowych metod na katar u niemowlaka. Walka z katarem u niemowląt jest o wiele trudniejsza niż u osób dorosłych. Niemowlę nie umie samodzielnie wydmuchać noska, więc należy mu w tym pomóc. Mechaniczne oczyszczanie noska u niemowlaka ułatwi gumowa gruszka lub specjalny aspirator (do kupienia w aptece). Regularne udrażnianie noska to podstawowy zabieg przy katarze u niemowlaka. Jeśli katar jest gęsty, trzeba go rozwodnić.

Czym rozrzedzić zalegającą w nosku wydzielinę? Pomocna tu może być sól fizjologiczna rozpuszczona w wodzie lub woda morska. W aptece można kupić gotowy izotoniczny roztwór soli fizjologicznej, wody morskiej lub wody morskiej w sprayu (patrz, czy produkt jest przeznaczony dla niemowląt, dobry jest np. Disnemar). Od 6. miesiąca życia dziecka można stosować np. roztwór wody morskiej z ekstraktem z Aloe Vera QUIXX soft. Po aplikacji roztworu do noska należy chwilę odczekać, a następnie usunąć wydzielinę za pomocą gruszki, aspiratora czy chusteczki zwiniętej w rulonik. Oczyszczanie nosa warto przeprowadzać przed każdym karmieniem i spaniem. Warto też pamiętać o wietrzeniu pokoju, w którym przebywa i śpi dziecko. Temperatura powietrza w pokoju niemowlęcia nie powinna być wyższa niż 21°C. Na czas wietrzenia pokoju należy zabrać niemowlaka do innego pomieszczenia, żeby nie przeziębić maluszka. Jeśli katarowi nie towarzyszy gorączka ani kaszel, można również wychodzić z dzieckiem na spacery. Chłodne powietrze obkurcza śluzówkę i ułatwia maluchowi oddychanie.

Kaszel i katar u niemowlaka to dość częste dolegliwości w sezonie grzewczym, ponieważ przesuszone powietrze sprzyja infekcjom. Aby nawilżyć powietrze, można kłaść na kaloryferach mokre ręczniki. Łatwiejszym sposobem na nawilżenie powietrza jest zakupienie specjalnego nawilżacza, który posiada miernik wilgotności. Nawilżacz zaleca się włączać do trzech razy dziennie na 10-15 minut. Przy katarze dziecko może odmawiać jedzenia, ale nie wolno zmniejszać częstotliwości przystawiania malucha do piersi, by nie doprowadzić do odwodnienia. Zakatarzony niemowlak powinien jak najwięcej pić, a mleko mamy to najlepszy napój i pokarm, bo zawiera naturalne przeciwciała pomagające zwalczyć chorobę. Jeśli dziecko jest karmione mlekiem modyfikowanym, wymaga dodatkowego dopajania. W czasie kataru można podawać malcowi letnią przegotowaną wodę, herbatkę z malin, herbatkę z czarnego bzu, herbatkę z owoców dzikiej róży, a starszym niemowlętom – również soki owocowe (bogate w witaminę C). Gdy dziecko nie chce ssać piersi czy butelki, można spróbować podawać mu płyny łyżeczką.

Co na katar u niemowlaka pomaga w domowym leczeniu? Na pewno nie zaszkodzi układanie dziecka nie na pleckach, ale na brzuszku (pod opieką rodzica!), co ułatwia naturalne wypływanie kataru z nosa na zewnątrz. Warto też przed snem nacierać plecki i stópki niemowlaka maściami z dodatkiem olejków eterycznych (warto zapytać farmaceutę o maści odpowiednie do wieku dziecka), które działają rozgrzewająco, ułatwiają oddychanie i zmniejszają obrzęk śluzówki nosa. U dzieci powyżej 7. miesiąca życia można stosować np. Pulmex Baby. W celu udrożnienia noska dziecka i pozbycia się zalegającej wydzieliny warto też spróbować inhalacji. Najlepiej je robić za pomocą specjalnych inhalatorów lub nebulizatorów (do kupienia w aptece), ponieważ garnek z parującą gorącą wodą w przypadku małego dziecka może okazać się niebezpieczny. Prostym sposobem na inhalację jest też pokropienie kołdry czy poduszeczki dziecka olejkiem eukaliptusowym lub miętowym (wystarczą 3 krople). Na podrażnioną skórę wokół noska niemowlęcia dobra jest maść majerankowa (dostępna bez recepty). Należy tylko uważać, by nie dostała się do środka, bo może podrażniać śluzówkę. Nosek smarować kilka razy dziennie.

Natychmiastową ulgę mogą przynieść krople do nosa dla niemowląt. Ich stosowanie pozostawia jednak wiele do życzenia i nie powinno być nadużywane. Kropli do nosa u niemowląt nie wolno stosować dłużej niż 3 dni, a ich wybór najlepiej skonsultować z pediatrą. Nigdy nie wolno zakraplać dziecku kropli dla dorosłych, ponieważ są one za mocne i mogą wyrządzić więcej szkody niż pożytku. Specjalne krople do nosa dla niemowląt mają odpowiednio wyprofilowany dozownik (np. krople Nasivin 0,01%). Krople do nosa u dzieci należy traktować jako ostateczną pomoc w walce z katarem. Jeśli nie trzeba, lepiej ich nie używać.

Inne domowe sposoby na katar u niemowlaka to oklepywanie plecków dziecka dłonią ułożoną w łódeczkę i układanie dziecka do snu z główką nieco wyżej niż reszta ciała. Oklepywanie należy powtarzać kilka razy dziennie. Najlepiej ułożyć malucha na swoich kolanach na brzuszku z główką do dołu i oklepywać dłonią po obu stronach kręgosłupa od dołu ku górze. Do snu należy kłaść dziecko z główką uniesioną nieco wyżej – nie wolno stosować w tym celu poduszki, ale np. podnieść materac w łóżeczku (poprzez włożenie pod niego zwiniętego koca czy ręcznika).

Jak leczyć katar u niemowlaka?

Czasami domowe sposoby na katar u niemowlaka nie pomagają i wtedy należy udać się do lekarza, i wdrożyć leczenie farmakologiczne. Zielony katar u niemowlaka jest poważnym sygnałem, że w organizmie dziecka toczy się proces zapalny. Czasami oczyszczanie noska dziecka za pomocą aspiratora pokazuje, że wydzielina jest z krwią. W takiej sytuacji należy szybko udać się z niemowlęciem do lekarza, ponieważ zapalenie najprawdopodobniej rozwinęło się również na zatokach. Samego kataru nie leczy się antybiotykami, ale gdy badania wykazują bakteryjne podłoże choroby, lekarz może przepisać odpowiedni antybiotyk.

Kiedy jeszcze należy udać się z dzieckiem do lekarza?

  • Gdy katar występuje u noworodka lub niemowlęcia do 3. miesiąca życia.
  • Gdy katar zmienia barwę z przejrzystej na żółtą lub zieloną.
  • Gdy niemowlę często płacze i łapie się za ucho.
  • Gdy dziecko ma trudności z oddychaniem (występują duszności).
  • Gdy katarowi towarzyszy gorączka (powyżej 38°C), męczący kaszel, biegunka lub/i wymioty.
  • Gdy katar ma charakter przewlekły (trwa dłużej niż 7 dni pomimo stosowania domowych metod leczenia).
  • Gdy katar ma charakter nawrotowy (pojawia się często w krótkich odstępach czasu).

Przedłużający się wodnisty przezroczysty katar z sapką i napadami kichania może świadczyć o alergii u dziecka (np. na roztocza kurzu domowego, na sierść zwierząt, na pyłki roślin itp.). Alergiczne testy skórne u dzieci można jednak wykonać dopiero od 3. roku życia.

Każdy niemowlak ma katar od sześciu do dziewięciu razy w roku i to całkiem naturalna sprawa. Jeśli katar jest objawem przeziębienia i przebiega z gorączką można stosować bezpieczne leki, takie jak Ibum dla dzieci w zawiesinie (powyżej 6. miesiąca życia), Panadol dla dzieci w zawiesinie (powyżej 3. miesiąca życia), czopki doodbytnicze Efferalgan 80 mg (od 1. do 4. miesiąca życia), czopki doodbytnicze Efferalgan 150 mg (od 6. miesiąca życia). U małych niemowląt nie należy jednak eksperymentować z lekami, lecz skonsultować się z lekarzem. Po zbadaniu dziecka lekarz zaordynuje możliwie najlepsze leczenie.

 

23934_363568630379_363532325379_5420287_3808528_n

Podziel się dalej.

O autorze

4 komentarzy

  1. Jest jeszcze Ibufen od 3 m-ca bodajże ok. 80 mg, czopki zawierający 5 czopków w opakowaniu, działa dość szybko, jednak jest mniej bezpieczny od efferalganu czy paracetamolu jednakże działa przeciwzapalnie i może jak u nas po jednej dawce zakończyć przygodę z gorączką raz a dobrze.

  2. Katar to nasza zmora. Gdy tylko się zaczyna wiem, że czeka mnie kilka nieprzespanych nocy. Ale zamiast narzekać, trzeba wroga rozpoznać i szybko reagować! My często wietrzymy pomieszczenia, nawilżamy powietrze. Obowiązkowo unosimy materac w łóżeczku, wkładając pod jego nogi książki, tak aby główka malucha była wyżej (kąt ok 30stopni). Odciąganie kataru… zajęcie okropne ale konieczne, przy małym katarze używamy Fridy, czasem, gdy wydzieliny jest dużo i jest gęsta, wytaczamy ciężki sprzęt – aspirator „katarek” + odkurzacz – dla mnie super połączenie! Konieczne jest oklepywanie, potem odciąganie. U nas sprawdza się maść Pulmex Baby na klatkę i plecki, maść majerankowa na nosek (lub coś tłustego np. masło), inhalacje z soli fizjologicznej… i morze cierpliwości. Czasem jednak nie udaje się pokonać przeciwnika, wtedy udajemy się do lekarza.

  3. U nas też katar daje się we znaki. Na początku poszłam do pediatry bo nie umiałam sama pomóc dziecku, ten polecił stosowanie roztworu wody morskiej i odciąganie wydzieliny aspiratorem. Stosujemy się do tych rad i jest o niebo lepiej!

Dodaj odpowiedź